Veiligheidshamer in de auto: soorten, plaats en gebruik

Een veiligheidshamer in de auto is een kleine noodhamer met een harde punt waarmee je na een ongeval of in het water een zijruit of achterruit breekt, meestal met een gordelsnijder erbij. Een klassieke veiligheidshamer kost volgens de ANWB 8 tot 10 euro, een model met springveer rond de 20 euro.

Welke veiligheidshamer je kiest, hangt vooral af van je ruiten: een veiligheidshamer breekt geen gelaagd glas, en steeds meer auto’s hebben gelaagde zijruiten. Kies een klassieke hamer als je ruiten van gehard glas hebt, een springveermodel als je weinig kracht hebt of weinig ruimte, en een model dat vast op de ruit zit als alleen de achterruit van gehard glas is.

Hieronder lees je hoe de types werken, waar je de hamer bevestigt, hoe je hem gebruikt en waar je op let bij het kopen.

Een veiligheidshamer helpt je de auto uit, maar daarna sta je nog langs de weg. Regel ook je pechhulp: bekijk ANWB Wegenwacht Nederland.

Wat is een veiligheidshamer?

Een veiligheidshamer is een noodhulpmiddel waarmee je uit een auto ontsnapt als de deuren niet meer opengaan, bijvoorbeeld na een aanrijding, bij brand of als de auto te water raakt. De veiligheidshamer heeft een puntige, geharde kop (vaak van staal of wolfraamcarbide) die een geconcentreerde klap geeft, zodat een ruit van gehard glas in kleine korrels uiteenvalt.

De meeste veiligheidshamers hebben ook een afgeschermd mesje: de gordelsnijder. Daarmee snijd je een veiligheidsgordel door die vastzit of niet meer loskomt. In de volksmond heet een veiligheidshamer vaak een lifehammer of noodhamer; Lifehammer is eigenlijk een merknaam die als soortnaam is gaan leven.

Hoe werkt een veiligheidshamer voor een auto?

Een veiligheidshamer werkt door alle kracht op één klein punt te zetten. Gehard glas (veiligheidsglas) staat onder spanning: een harde tik op één punt doet het hele raam in kleine, relatief ongevaarlijke stukjes breken. Er bestaan drie soorten veiligheidshamers, die elk anders die kracht leveren.

Type	Hoe het werkt	Richtprijs (ANWB)
Klassieke veiligheidshamer	Je slaat zelf met een puntige kop tegen de ruit	8 tot 10 euro
Veiligheidshamer met springveer	Je drukt hem tegen de ruit, een veer schiet een pin vooruit	circa 20 euro
Veiligheidshamer vast op de ruit	Zit op één ruit geplakt, een draaibeweging spant een slagpen	circa 25 euro

De richtprijzen zijn indicatief en komen van de ANWB; de prijs in de winkel kan afwijken. Geen van de drie types breekt gelaagd glas.

Klassieke veiligheidshamer (noodhamer)

De klassieke veiligheidshamer lijkt op een kleine hamer met aan beide kanten van de kop een stalen punt en in de steel een gordelsnijder. De klassieke noodhamer zit meestal in een houder in het interieur en kost volgens de ANWB 8 tot 10 euro. Je hebt wel een zwaai nodig, wat in een krappe of gekantelde auto lastiger is.

Veiligheidshamer met springveer

Een veiligheidshamer met springveer heeft geen zwaai nodig: je drukt het puntje tegen de ruit tot de veer loskomt en de pin het glas breekt. Het springveermodel is compact (sommige passen aan de sleutelbos of de zonneklep) en kost volgens de ANWB circa 20 euro. Voor mensen met weinig kracht of in een kleine auto is dit type vaak makkelijker.

Veiligheidshamer die vast op de ruit zit

Een vaste veiligheidshamer wordt op één ruit geplakt, meestal de achterruit of een zijruit van gehard glas. Je draait eraan, een slagpen schiet met veerdruk tegen het glas en de ruit breekt. Dit type kost volgens de ANWB circa 25 euro en is vooral zinvol als je zijruiten gelaagd zijn: dan zit de hamer meteen op de ruit die wél breekt. Maak de ruit vooraf goed schoon zodat de hamer goed hecht.

Werkt een veiligheidshamer op gelaagd glas?

Nee, een veiligheidshamer breekt geen gelaagd glas. Gelaagd glas bestaat uit twee lagen glas met een folie ertussen; bij een klap barst het glas, maar de folie houdt het bij elkaar. Elke voorruit is van gelaagd glas, en bij steeds meer auto’s zijn ook de zijruiten gelaagd (voor geluidsisolatie en inbraakwerendheid).

Zo controleer je of een zijruit van gelaagd glas is:

• Kijk in de hoek van de ruit naar het glasmerkteken: daar staat vaak “laminated” of een vergelijkbare aanduiding.
• Laat de ruit een stukje zakken en kijk op de bovenrand: zie je meerdere lagen met een naad ertussen, dan is de ruit gelaagd.
• Twijfel je, vraag het dan na bij je garage of in de handleiding van de auto.

Zijn alle zijruiten gelaagd, dan heb je de veiligheidshamer nodig voor de achterruit (bij een hatchback of stationwagen) of kies je een model dat vast op een ruit van gehard glas zit.

Waar moet je de veiligheidshamer in je auto bevestigen?

Bevestig de veiligheidshamer zo dat de bestuurder hem met de gordel om kan pakken, ook als de auto op zijn kop ligt. Een veiligheidshamer in het handschoenenkastje, de kofferbak of een zijvak achterin is in een noodgeval vaak onbereikbaar, en een losse hamer schiet bij een botsing door de auto.

Gebruik dus de houder die bij de hamer hoort, of een clip die je vastschroeft of vastplakt. Leg de hamer nooit los op de hoedenplank of het dashboard: bij een noodstop wordt hij een projectiel.

Waar kun je de veiligheidshamer het beste plaatsen?

De beste plaats voor een veiligheidshamer is binnen handbereik van de bestuurder, op een vaste plek. Veelgebruikte plaatsen zijn:

• tegen de middenconsole, naast de handrem of de versnellingspook;
• in een houder onder het dashboard, aan de kant van de bestuurder;
• in het opbergvak van de bestuurdersdeur (alleen als hij daar vastzit);
• aan de zonneklep of de sleutelbos, voor een compact springveermodel.

Rijden er geregeld passagiers achterin, dan is een tweede veiligheidshamer bij de achterbank een goed idee. Vertel passagiers ook waar de hamer hangt.

Hoe gebruik je een veiligheidshamer bij een noodgeval?

Een veiligheidshamer gebruik je pas als de deur niet meer opengaat. Probeer altijd eerst de deur en het elektrische raam: elektrische ramen werken volgens de ANWB vaak nog enkele minuten nadat een auto te water raakt. Gaat dat niet, volg dan deze stappen:

1. Maak de gordel los, of snijd hem door met de gordelsnijder als de gesp klemt.
2. Kies een zijruit of de achterruit, nooit de voorruit (die is altijd gelaagd).
3. Sla of druk met de punt in een hoek van de ruit, vlak bij het raamkader. In het midden veert het glas mee en breekt het minder makkelijk.
4. Duw de resterende glaskorrels met je mouw of elleboog weg en klim naar buiten.
5. Help eerst kinderen naar buiten en ga zelf daarna, of help hen vanaf de oever of berm.

Een ongeval of een auto die niet meer start, gebeurt zelden op een handig moment. Wie meteen hulp aan de weg wil kunnen bellen, vindt een basispakket bij ANWB Wegenwacht Nederland Instap.

Is een veiligheidshamer verplicht in de auto in Nederland?

Nee, voor een gewone personenauto van een particulier is een veiligheidshamer in Nederland niet verplicht en een agent kan je er dus niet op beboeten. Een veiligheidshamer valt onder de aanbevolen uitrusting, net als een EHBO-kit en een brandblusser.

Ga je met de auto naar het buitenland, kijk dan per land wat wél verplicht is in de auto (bijvoorbeeld een gevarendriehoek of een veiligheidshesje); een veiligheidshamer staat in de meeste landen niet op die lijst. Een overzicht van wat je vóór vertrek regelt, staat in wat je geregeld moet hebben voor je de weg op gaat.

Wat is de beste veiligheidshamer voor een auto?

De beste veiligheidshamer voor een auto is het model dat bij jouw ruiten en jouw plaats in de auto past, en dat je in een noodgeval zonder zoeken grijpt. Een vast merk is er niet: veiligheidshamers van verschillende merken werken volgens hetzelfde principe. Kies zo:

• Zijruiten van gehard glas, genoeg ruimte: een klassieke veiligheidshamer met houder en gordelsnijder.
• Weinig kracht, kleine auto of liever iets compacts: een veiligheidshamer met springveer, aan de zonneklep of de sleutelbos.
• Gelaagde zijruiten: een vaste veiligheidshamer op de achterruit of op een ruit van gehard glas.
• Gezin of passagiers achterin: twee veiligheidshamers, één voor en één achter.

Waar moet je op letten als je een lifehammer koopt?

Let bij het kopen van een lifehammer of andere veiligheidshamer op deze punten:

• Harde punt: een kop van gehard staal of wolfraamcarbide; een plastic punt breekt niets.
• Gordelsnijder: een afgeschermd mesje, zodat je je niet snijdt.
• Houder: een stevige houder of clip, zodat de hamer vast zit en niet rondvliegt.
• Grip: een steel die je met natte of trillende handen goed vasthoudt.
• Felle kleur of oplichtend: makkelijker te vinden in het donker of onder water.
• Bruikbaar met één hand: belangrijk als je ondersteboven in de gordel hangt.

Waar koop je een veiligheidshamer?

Een veiligheidshamer koop je bij autoaccessoirewinkels, de webwinkel van de ANWB, bouwmarkten zoals Gamma en Praxis, warenhuizen en budgetwinkels zoals HEMA en Action, en bij grote webwinkels. Het aanbod en de prijs wisselen per winkel en per periode; vergelijk vooral het type (klassiek, springveer of vast op de ruit) en de punten hierboven, niet de winkel.

Heb je een veiligheidshamer met een houder, controleer dan na het plaatsen of je hem met de gordel om kunt pakken. Een veiligheidshamer gaat lang mee, maar kijk af en toe of de gordelsnijder nog scherp is en de houder vast zit.

Veiligheidshamer als sleutelhanger

Een veiligheidshamer als sleutelhanger is meestal een compact springveermodel met een gordelsnijder. Het voordeel is dat je hem altijd bij je hebt, ook in een huurauto of een andere auto. Het nadeel is dat de sleutelbos bij een auto met sleutelloos starten niet altijd binnen handbereik hangt; bevestig hem dan liever aan de zonneklep of de middenconsole.

Veiligheidshamer en pechhulp: wat regel je nog meer?

Een veiligheidshamer is een onderdeel van een goede noodvoorziening in de auto, naast een veiligheidshesje, een gevarendriehoek, een EHBO-kit en een geladen telefoon. Na een ongeval of pech langs de weg heb je vooral iemand nodig die je auto en jou verder helpt. Lees ook wat te doen bij autopech onderweg en vergelijk de mogelijkheden voor pechhulp in Nederland.

Rijd je ook naar het buitenland op vakantie, kies dan pechhulp die over de grens geldt: bekijk ANWB Wegenwacht Europa.