Startkabels: zo sluit je ze aan en zo kies je de juiste

Startkabels sluit je aan in deze volgorde: rood op de plus van de lege accu, rood op de plus van de volle accu, zwart op de min van de volle accu en als laatste zwart op een blank metalen massapunt van de auto met pech. Start eerst de helpende auto, laat hem 2 tot 5 minuten draaien en start dan de auto met de lege accu.

De volgorde is geen detail: de laatste klem op een massapunt in plaats van op de accu voorkomt vonken bij de accu, en verkeerd aansluiten kan zekeringen en elektronica beschadigen. Hieronder lees je het volledige stappenplan, wat er gebeurt bij een fout, welke kabeldikte je nodig hebt en wat je doet als de auto toch niet start.

Start je auto vaker niet, of sta je liever niet zelf met kabels langs de weg? Dan is pechhulp de veiligere keuze, bijvoorbeeld de instapformule van de ANWB Wegenwacht.

Startkabels aansluiten: de juiste volgorde

Startkabels aansluiten doe je altijd in dezelfde volgorde, zodat de laatste verbinding ver van de accu wordt gemaakt. Zet beide auto’s eerst met de neus naar elkaar of naast elkaar, zonder dat ze elkaar raken, zet het contact uit en schakel verbruikers zoals licht en ventilatie uit. Daarna:

1. Rode kabel op de pluspool (+) van de lege accu.
2. Andere kant van de rode kabel op de pluspool (+) van de volle accu in de helpende auto.
3. Zwarte kabel op de minpool (-) van de volle accu.
4. Andere kant van de zwarte kabel op een blank, ongeverfd metalen deel van het motorblok of een massapunt van de auto met pech, niet op de accu zelf.
5. Start de helpende auto en laat hem 2 tot 5 minuten stationair draaien.
6. Start de auto met de lege accu. Lukt het niet, wacht dan een minuut en probeer opnieuw.
7. Laat beide motoren nog een minuut draaien en haal de kabels in omgekeerde volgorde los: eerst zwart van het massapunt, dan zwart van de volle accu, dan rood van de volle accu en als laatste rood van de lege accu.

Veel moderne auto’s hebben onder de motorkap aparte startpunten voor plus en massa, omdat de accu in de kofferbak of onder een stoel zit. De handleiding van de auto toont waar die punten zitten.

Welke kleur startkabel sluit je eerst aan?

De rode startkabel sluit je eerst aan: rood is altijd de plus (+), zwart is de min (-) of massa. Op een accu staat de pluspool aangeduid met een plusteken en vaak een rood kapje; de minpool met een minteken. De rode kabel komt dus als eerste op de plus van de lege accu.

Wat sluit je eerst aan bij startkabels: plus of min?

Bij startkabels sluit je eerst de plus aan en als laatste de min, en je haalt de min eerst los. De reden: zolang de minkabel niet aangesloten is, kan een sleutel of klem die de carrosserie raakt geen kortsluiting maken via de plus. Dezelfde regel geldt bij het vervangen van een accu, maar dan omgekeerd: daar haal je eerst de min los.

Hoelang moet je startkabels aansluiten?

Startkabels blijven aangesloten tot de auto met pech draait, meestal enkele minuten in totaal. Laat de helpende auto eerst 2 tot 5 minuten draaien zodat de lege accu wat lading krijgt, start dan maximaal ± 10 seconden per poging. Na het starten blijven de kabels nog een minuut aangesloten en haal je ze los. Rij daarna minstens een halfuur, bij voorkeur op een buitenweg of snelweg, zodat de dynamo de accu kan bijladen.

Wat gebeurt er als je startkabels verkeerd aansluit?

Startkabels verkeerd aansluiten veroorzaakt kortsluiting: plus op min zorgt voor vonken, smeltende klemmen en een grote stroom door beide elektrische systemen. De gevolgen lopen uiteen:

• doorgeslagen hoofdzekeringen of smeltzekeringen;
• schade aan de dynamo (de diodes), de boordcomputer of andere elektronica;
• een accu die opzwelt of zuur lekt;
• in het ergste geval een ontploffende accu, omdat een accu bij laden waterstofgas afgeeft dat door een vonk ontbrandt.

Merk je meteen vonken of rook na het aansluiten, haal de kabels dan los (eerst zwart) en start niet. Laat de auto daarna nakijken voor je verder rijdt.

Zijn startkabels slecht voor de auto?

Startkabels zijn niet slecht voor de auto als je ze in de juiste volgorde aansluit en de verbruikers uit staan. Het risico zit in spanningspieken bij het loskoppelen en in fouten bij het aansluiten. Wie dat wil beperken, laat beide motoren draaien bij het loskoppelen en zet in de auto met pech de verwarming van de achterruit of de ventilator even aan om pieken op te vangen; de handleiding van de auto zegt wat de fabrikant aanraadt. Moet je je auto steeds opnieuw met startkabels starten, dan is de accu of de dynamo aan vervanging toe.

Kan ik een lege accu starten met startkabels?

Een lege accu starten met startkabels kan, daar zijn startkabels voor bedoeld: de volle accu van de helpende auto levert de startstroom. Een accu die helemaal diep ontladen is (bv. na weken stilstaan of een lamp die dagen aanbleef), heeft wel een paar minuten laadtijd via de helpende auto nodig voor het lukt. Een accu die defect is (een kapotte cel, gezwollen behuizing) start je niet meer betrouwbaar: die moet worden vervangen.

Auto start niet met startkabels: wat nu?

Start de auto niet met startkabels, controleer dan eerst of de klemmen goed contact maken op blank metaal en of de kabels dik genoeg zijn. Laat de helpende auto langer draaien en geef wat gas. Klikt de startmotor alleen, of draait de motor niet eens, dan ligt het probleem vaak niet aan de accu maar aan de startmotor, een zekering of een kabelverbinding. Dan helpt alleen een monteur: lees wat je doet bij pech onderweg.

Wie op dat moment geen pechhulp heeft, kan in Nederland losse hulp per keer bestellen: pechhulp on demand rekent voor een lege accu ± € 95 per keer (tarief volgens onze pagina over pechhulp on demand). Met een abonnement zoals ANWB Wegenwacht Nederland komt de wegenwacht zonder extra kosten per keer en kijkt hij ook de accu en dynamo na.

Hoe kan ik mijn auto starten zonder startkabels?

Zonder startkabels start je een auto met een lege accu met een jumpstarter, een acculader of pechhulp. Een jumpstarter is een draagbare accu met klemmen en werkt zonder tweede auto. Een acculader laadt de accu in enkele uren weer op en is vooral handig thuis. Aanduwen werkt enkel bij een auto met handgeschakelde versnellingsbak en wordt bij moderne auto’s afgeraden; bij automaten, hybrides en elektrische auto’s kan het niet. Pechhulp start de auto met een professionele booster en meet meteen de accu.

Hoe werken startkabels?

Startkabels werken door de accu van een helpende auto parallel te schakelen met de lege accu: plus met plus en min met massa. Zo krijgt de startmotor van de auto met pech stroom uit de volle accu en de dynamo van de draaiende helpende auto. Beide auto’s moeten daarvoor dezelfde spanning hebben, bij personenauto’s 12 volt. Een vrachtwagen of oudere legervoertuigen op 24 volt mag je nooit met een 12V-auto verbinden.

Startkabels bij een elektrische auto of hybride

Een elektrische auto of hybride heeft naast de grote aandrijfaccu ook een kleine 12V-accu, en die kan net als bij een benzineauto leeglopen. Die 12V-accu mag je meestal starten met startkabels via de startpunten uit de handleiding. Een elektrische auto of hybride als helpende auto gebruiken raden veel fabrikanten af, omdat het 12V-systeem daar niet op ontworpen is: kijk in de handleiding. Meer over hulp bij stroomloze EV’s lees je in ons artikel over pechhulp voor je elektrische auto.

Is er een verschil in startkabels?

Er is een groot verschil in startkabels: de doorsnede van het koper, de lengte, de kwaliteit van de klemmen en de beveiliging bepalen of een kabel een auto echt start. Een dunne kabel wordt warm en verliest spanning, waardoor een diesel of een koude motor niet aanslaat. Er zijn ook kabels met overspanningsbeveiliging, die spanningspieken bij het loskoppelen opvangen.

Hoeveel ampère moeten startkabels zijn?

Hoeveel stroom startkabels aankunnen, hangt af van de doorsnede in mm². Fabrikanten vermelden meestal de doorsnede en de motoren waarvoor de kabel geschikt is; de Duitse norm DIN 72553 is daarvoor een gangbare kwaliteitsaanduiding. Als vuistregel:

Voertuig	Doorsnede	Indicatieve prijs
Benzineauto tot ± 2,0 l	16 mm²	± € 15–30
Grotere benzineauto, diesel tot ± 2,5 l	25 mm²	± € 25–50
Grote diesel, bestelbus, camper	35 mm² of meer	± € 40–80

De prijzen in de tabel zijn indicatief: een gangbare bandbreedte in Nederlandse winkels en webshops, die per lengte en klemkwaliteit sterk verschilt. Een kabel van 25 mm² is voor de meeste gezinsauto’s een veilige keuze.

Startkabels kopen: dikte, lengte en prijs

Bij het kopen van startkabels kies je eerst de doorsnede voor de zwaarste auto die je ermee wilt starten, en daarna de lengte. Een indicatieve prijs per dikte staat in de tabel hierboven.

Waar moet je op letten bij startkabels kopen?

• Doorsnede in mm² van het koper, niet de dikte van de isolatie.
• Lengte: minstens 3 meter, liefst 4 à 5 meter, zodat je ook naast of achter elkaar kunt staan.
• Volledig koper: kabels van met koper beklede aluminium (CCA) geleiden slechter bij dezelfde dikte.
• Stevige klemmen met goed geïsoleerde handvatten en een sterke veer.
• Beveiliging tegen overspanning, als je bang bent voor schade aan de elektronica.
• Opbergtas, zodat de kabels netjes in de kofferbak blijven.

Startkabels kopen bij de Action, Gamma of een autowinkel

Startkabels zijn te koop bij winkelketens zoals de Action en Gamma, bij bouwmarkten, autowinkels en tankstations. Welke winkel je ook kiest, controleer op de verpakking dezelfde punten: de doorsnede in mm², de lengte, het type koper en voor welke motoren de kabel geschikt is. Een kabel die geschikt is voor jouw motor en lang genoeg is, doet zijn werk, ongeacht waar je hem koopt.

Startkabels mee op reis

Startkabels horen in de kofferbak, ook op vakantie: een lege accu na een koude nacht op de camping of na lang parkeren op de luchthaven komt vaak voor. In het buitenland vind je niet altijd iemand die wil helpen, en een defect gaat verder dan een lege accu. Een Europese pechhulp regelt dan slepen, reparatie en vervangend vervoer, bijvoorbeeld ANWB Wegenwacht Europa. Voor ritten binnen Nederland vergelijk je de pakketten op onze pagina over pechhulp in Nederland.